فن بازار پارسیان

امروزه «فناوري» در كنار «سرمايه ي انساني» و « سرمايه ي اقتصادي» در زمره ي مهم ترين عامل هاي توليد و افزايش بهره وري در صنايع مختلف به شمار مي رود؛ و اين «فناوري» است كه قدرت رقابت‌پذيري صنعت ها و كشورها را در بازارهاي جهاني رقم مي زند. فن بازارها يا بازارهاي مبادله ي فناوري به عنوان ساختارهايي براي استفاده بهينه از منابع تكنولوژيك، مي توانند نقش بسزايي در توسعه ي تكنولوژي و صنعت يك منطقه بازي كنند.

از ديدگاه ارزش هاي ملي مي توان ثابت كرد كه تحقيق و پژوهش با هدف توليد علم و فناوري درون زا بايد از اولويت بالا و جايگاه والايي در نظام صنعتي كشور برخوردار باشد. اما از ديدگاه يك صنعت خاص، كه با چالش رقابت در بازارهاي جهاني و چالش افزايش سودآوري از ديدگاه ذي نفعان داخلي روبه روست، مي توان نشان داد كه تحقيق پژوهش در داخل صنعت لزوماً چالاك ترين راه پاسخ گويي به چالش هاي صنعت نيست. اين موضوع وقتي آشكارتر مي شود كه ضعف بنيه ي تحقيقاتي صنايع و شركت هاي صنعتي كشور را نيز به عنوان يك واقعيت مشهود در نظر بگيريم. در اين ميان معمولا صنايع و مخصوصا صنايع كوچك و متوسط به خريد تكنولوژي مورد نياز خود روي مي آورند؛ كه البته به شرط آن كه به صورت صحيح به انجام برسد راه حل درستي خواهد بود. اما مسئله هنگامي ايجاد مي شود كه اين شركت ها در بهترين حالت خريد ماشين آلات را مساوي با انتقال تكنولوژي مي دانند. اين نگاه به تكنولوژي باعث كاهش شديد بهره وري و راندمان انتقال مي گردد تا حدي كه در بعضي موارد اين انتقال براي گيرنده ضررده خواهد بود.

از سويي ديگر اين نكته لازم نيست كه فعاليت هاي آكادميك و دانشگاهي ما در ايران، تقريبا به هيچ وجه رويكرد نياز محور نمي باشد. شاهد اين امر حجم بالاي تحقيقاتي دانشگاهي است كه به صورت مستقيم به كتابخانه هاي دانشگاهي منتقل گرديده است. اين ملاحظات موجود بر سر راه فعاليت صنايع و مراكز تحقيقاتي لزوم ايجاد يك مركز هماهنگ كننده و ارائه دهنده ي برخي از خدمات تسهيل كننده در مسير پياده سازي سيستم ملي نوآوري در كشور را بيان مي نمايد.

« فن بازار »- همان گونه كه از نام آن برمي آيد- يك بازار تمام عيار است كه كالاي مورد معامله در آن، فناوري و خدمات فناوري است. مأموريت اصلي اين بازار تسهيل و استاندارد سازي مبادلات فناوري است. با اين تعريف مي توان گفت فن بازار در اصل يك بنگاه تخصصي معاملات فناوري است. از آن جا كه اكثر فروشندگان و خريداران فناوري فاقد مهارت ها و تخصص هاي لازم براي شكل بخشيدن به يك معامله ي موفق فناوري هستند؛ نشستن آن ها پاي ميز معامله، غالبا بدون يك « واسطه ي حرفه اي » غير ممكن است يا نتيجه ي آن عمدتا رضايت بخش نخواهد بود. «فن بازار» نقش همان واسطه ي حرفه اي را در معاملات فناوري بازي مي كند. علاوه بر فروشندگان فناوري (دانشگاه ها، پژوهشگاه ها، مراكز تحقيقاتي و صنايع داراي واحدهاي تحقيق و توسعه) و خريداران فناوري (صنايع و مؤسسات مصرف كننده ي فناوري)، حضور موسسات مالي و اعتباري، شركت هاي ارائه دهنده ي خدمات تكميلي، موسسات بيمه اي، مشاوران صنعتي و تكنولوژيك و بسياري ديگر از بازيگران عرصه ي علم و صنعت در اين بازار به چشم مي خورد.